Theo báo cáo thống kê năng lượng thế giới thường niên do Viện Năng lượng công bố ngày 26/6, lượng khí thải CO₂ toàn cầu từ ngành năng lượng trong năm 2024 đã tăng lên mức cao kỷ lục, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp có xu hướng gia tăng.
Báo cáo cho thấy tổng nguồn cung năng lượng toàn cầu trong năm 2024 tăng 2% so với năm 2023, với tất cả các loại hình năng lượng chủ đạo như: dầu mỏ, khí đốt, than đá, năng lượng hạt nhân, thủy điện và năng lượng tái tạo đều ghi nhận sự tăng trưởng. Đây là hiện tượng chưa từng xảy ra kể từ năm 2006.
Sử dụng nhiên liệu hóa thạch tiếp tục tăng – Thách thức trong quá trình chuyển đổi năng lượng
Dù năng lượng tái tạo đã đạt mức tăng trưởng kỷ lục, việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch vẫn tiếp tục gia tăng, là nguyên nhân chính dẫn đến mức phát thải CO₂ cao kỷ lục của ngành năng lượng.
Số liệu thống kê phản ánh một thách thức đáng kể trong tiến trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch khỏi hệ thống năng lượng toàn cầu. Cuộc xung đột Nga – Ukraine đã làm thay đổi đáng kể các dòng chảy dầu khí toàn cầu, trong khi căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng, buộc nhiều quốc gia phải quay lại sử dụng các nguồn năng lượng truyền thống.
Khí thải CO₂ và nhiệt độ toàn cầu cùng đạt đỉnh
Tổng lượng phát thải CO₂ từ ngành năng lượng trong năm 2024 ước tính tăng khoảng 1%, vượt qua mức kỷ lục trước đó là 40,8 gigaton CO₂ tương đương.
Đáng chú ý, năm 2024 cũng được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử, khi nhiệt độ trung bình toàn cầu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, một cột mốc quan trọng trong cảnh báo biến đổi khí hậu toàn cầu.
Cơ cấu tăng trưởng năng lượng: Khí đốt dẫn đầu trong nhóm hóa thạch
Trong nhóm các nguồn năng lượng hóa thạch:
-
Khí đốt tự nhiên ghi nhận mức tăng cao nhất, lên tới 2,5%
-
Than đá tăng 1,2%, tiếp tục giữ vai trò là nguồn phát điện lớn nhất toàn cầu
-
Dầu mỏ chỉ tăng nhẹ, dưới 1%
Năng lượng tái tạo tăng trưởng vượt bậc nhưng chưa đủ để bù đắp
Dù vậy, năm 2024 cũng chứng kiến bước tiến ấn tượng của năng lượng sạch:
-
Điện gió và điện mặt trời tăng trưởng 16%, cao gấp 9 lần tốc độ tăng nhu cầu năng lượng toàn cầu
Điều này cho thấy tiềm năng to lớn của năng lượng tái tạo, tuy nhiên, sự tăng trưởng này vẫn chưa đủ để làm chậm lại sự gia tăng sử dụng nhiên liệu hóa thạch, nhất là trong bối cảnh nhu cầu năng lượng phục hồi sau đại dịch và những biến động địa chính trị.
COP28 và cam kết chuyển đổi năng lượng đến năm 2050
Tại Hội nghị COP28 được tổ chức tại Dubai (UAE) cuối năm 2023, các quốc gia thành viên Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu đã ký kết hiệp ước chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang hệ thống năng lượng sạch, nhằm đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, thế giới hiện chưa đi đúng lộ trình để đạt được mục tiêu tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030 – một mục tiêu quan trọng đã được nhất trí tại hội nghị này, dù tăng trưởng năm 2024 là ấn tượng.
Kết luận
Báo cáo mới nhất cho thấy ngành năng lượng toàn cầu đang đối mặt với hai mặt trận song song: một bên là nỗ lực phát triển năng lượng tái tạo, bên còn lại là sự phụ thuộc kéo dài vào nhiên liệu hóa thạch.
Nếu không có các hành động chính sách mạnh mẽ, đầu tư quy mô lớn và sự đồng thuận toàn cầu, mục tiêu kiềm chế biến đổi khí hậu, đặc biệt là giữ nhiệt độ toàn cầu không vượt ngưỡng 1,5°C, sẽ rất khó đạt được.
Source: https://www.vietnamplus.vn/luong-khi-thai-co2-tu-nganh-nang-luong-nam-2024-cao-ky-luc-post1046627.vnp
